کشورهای عربی بهجای طلبکاری، تاوان شراکت با متجاوز را بدهند
پایگاه خبری پیام قزوین پرس به نقل از خبرگزاری فارس: کشورهای عربی بهجای طلبکاری، تاوان شراکت با متجاوز را بدهند
برخی کشورهای عربی درحالی بحث مطالبه غرامت از ایران را مطرح کردهاند که کارشناسان معتقدند آنها بهجای طلبکاری، باید پاسخگوی نقش خود در جنگ تحمیلی علیه ایران باشند و ایران نیز باید مطالبه غرامت از آنها را به صورت جدی در دستور کار قرار دهد.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: در حالی که آمریکا و رژیم صهیونیستی جنگ علیه ایران را آغاز کردند و برخی کشورهای عربی منطقه با در اختیار گذاشتن خاک، پایگاهها، حریم هوایی و امکانات نظامی خود به نیروهای متجاوز، در مسیر اجرای عملیات علیه ایران قرار گرفتند، حالا همان کشورها در مجامع بینالمللی از ایران مطالبه غرامت میکنند! مطالبهای که با نادیده گرفتن نقش این دولتها در شکلگیری و گسترش جنگ، تلاش دارد جای متجاوز و قربانی را تغییر دهد.
جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، در نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل مدعی شد از آغاز جنگ، بیش از ۷ هزار موشک و پهپاد از سوی ایران به کشورهای عضو این شورا شلیک شده و این حملات خسارات انسانی و مالی گستردهای به همراه داشته است. او با طرح این ادعا خواستار توقف حملات ایران و پرداخت غرامت کامل به کشورهای عربی شد.
اما این مطالبه در شرایطی مطرح شده که نقش برخی کشورهای منطقه در فراهم کردن بستر عملیات نظامی آمریکا علیه ایران، از جمله در اختیار قرار دادن پایگاهها، حریم هوایی و امکانات لجستیکی، از موضوعات اصلی مناقشه است؛ موضوعی که اساساً نمیتوان آن را از بحث مسئولیت جنگ و جبران خسارت جدا کرد.
نادیده گرفتن نقش میزبانان متجاوز
سیدمهدی حسینینسب کارشناس مسائل حقوقی میگوید که کشورهای عربی که در شورای امنیت از خسارتهای ناشی از جنگ سخن میگویند، پیش از آن باید درباره نقش خود در فراهم کردن امکانات تجاوز به ایران پاسخ دهند.
به گفته وی نمیتوان خاک یک کشور را در اختیار نیروهای نظامی قرار داد تا از آن برای حمله به کشور همسایه استفاده کنند، اما پس از مواجهه با پیامدهای جنگ، خود را صرفاً قربانی معرفی کرد و تمام مسئولیت را بر دوش طرفی گذاشت که در معرض حمله قرار گرفته است.
محسن پاکآیین، کارشناس مسائل بینالملل، نیز مطالبه غرامت از ایران را بخشی از تلاش آمریکا برای کاهش مسئولیت خود در قبال تجاوز دانسته و تاکید میکند که واشنگتن کشورهای حاشیه خلیج فارس را به طرح موضوعات انحرافی در مجامع بینالمللی وادار میکند.
پاکآیین در گفتوگو با فارس با اشاره به استفاده آمریکا از پایگاههای مستقر در بحرین، کویت، امارات و اردن برای حملات علیه ایران، ادامه میدهد که کشورهای منطقه به دلیل در اختیار گذاشتن خاک و حریم هوایی خود، نمیتوانند بدون در نظر گرفتن نقششان در عملیات نظامی، صرفاً در جایگاه مطالبهکننده غرامت قرار بگیرند.
سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل بینالملل، نیز مطالبه غرامت از ایران را اقدامی در راستای منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی دانسته و تأکید میکند که کشورهای حاشیه خلیج فارس به دلیل در اختیار گذاشتن پایگاههای نظامی خود برای حمله به ایران، در قبال خسارات واردشده مسئولیت دارند.
وی با اشاره به مسئولیت کشورهای میزبان در آسیبهای انسانی و مادی جنگ، تأکید کرده که ایران پیگیری حقوقی خسارات وارده را آغاز کرده و کشورهای منطقه نباید در مسیری حرکت کنند که به تضعیف منافع و امنیت ایران منجر شود.
حسینینسب نیز ضمن تاکید بر این همین موضوع از دولتهای عربی میپرسد که اگر استفاده از خاک و امکانات یک کشور برای عملیات نظامی علیه کشور دیگر، اقدامی بیارتباط با مسئولیت جنگ تلقی شود، پس چگونه میتوان از قواعد حقوق بینالملل برای مطالبه خسارت استفاده کرد، اما هنگام بررسی مسئولیت خود، همین قواعد را نادیده گرفت
غرامت جنگ را باید از متجاوز گرفت، نه قربانی
رضا نصری، حقوقدان بینالملل، نیز طی اظهاراتی با اشاره به تجربه جنگ عراق و کویت در سال ۱۹۹۱، تأکید کرده که مسئولیت جبران خسارات جنگ باید متوجه آغازگر تجاوز باشد، نه کشوری که در مقام دفاع از خود پاسخ داده است.
نصری با یادآوری قطعنامه ۶۸۷ شورای امنیت و سازوکار کمیسیون جبران خسارت سازمان ملل، توضیح داده که عراق پس از تجاوز به کویت، علاوه بر خسارات ناشی از اقدامات خود، بابت خساراتی که در جریان عملیات نظامی ائتلاف به کویت وارد شد نیز مسئول شناخته شد؛ چراکه این خسارات در زنجیره پیامدهای تجاوز اولیه قرار داشت. بر اساس این سازوکار، بیش از ۵۲ میلیارد دلار غرامت پرداخت شد.
این سابقه حقوقی، تناقض مطالبه امروز کشورهای عربی را برجستهتر میکند؛ کشورهایی که در سال ۱۹۹۱ مسئولیت خسارات ناشی از جنگ را متوجه متجاوز میدانستند، اکنون در شرایطی مشابه از ایران میخواهند هزینه پاسخ دفاعی خود را بپردازد.
عباسعلی کدخدایی، حقوقدان و استاد دانشگاه تهران، نیز با تأکید بر اینکه «ایران همه راههای حقوقی را برای دریافت غرامت از مهاجمان دنبال خواهد کرد»، بر حق مردم ایران برای دریافت خسارت از آمریکا و رژیم صهیونیستی تأکید کرده است. این موضع، مبنای دیگری برای پیگیری حقوقی خسارات واردشده به ایران در جریان جنگ تحمیلی است که برخی کشورهای عربی نیز در آن شریک هستند.
کشورهای عربی باید در جایگاه پاسخگویی قرار بگیرند
کارشناسان بسیاری معتقدند که مطالبه غرامت از کشورهای عربی باید به بخشی از دستور کار حقوقی و دیپلماتیک ایران تبدیل شود. آنها میگویند که اگر این کشورها خاک، حریم هوایی، پایگاهها و امکانات خود را در اختیار نیروهای متجاوز قرار دادهاند، دستگاه دیپلماسی ایران باید ابعاد این همکاریها را مستند کرده و مسئولیت هر دولت را متناسب با نقش آن در جنگ بررسی کند.
در همین چارچوب، محمد یاراحمدی، استاد دانشگاه نیز به خبرنگار فارس میگوید که مطالبه غرامت از کشورهای منطقه باید بر مبنای مستندسازی دقیق نقش آنها در عملیات نظامی علیه ایران دنبال شود؛ چراکه مسئولیت دولتها را نمیتوان صرفاً با بررسی خسارات وارده به آنها تعیین کرد، بلکه باید منشأ جنگ، نحوه مشارکت و سهم هر طرف در ایجاد خسارات نیز مورد توجه قرار گیرد.
سیدمرتضی حسینی، کارشناس مسائل حقوقی، نیز در گفتوگو با خبرنگار فارس تأکید دارد که ایران باید با استفاده از ظرفیتهای حقوق بینالملل، موضوع مشارکت کشورهای میزبان نیروهای متجاوز در حملات علیه ایران را به پروندهای مستقل تبدیل کند و اجازه ندهد مطالبه غرامت از ایران، جای بررسی مسئولیت این دولتها را بگیرد.
جواد بخشی، استاد دانشگاه، نیز در گفتوگو با خبرگزاری فارس تاکید کرد که کشورهای منطقه نمیتوانند میان استفاده از امکانات خود برای حمله به ایران و خسارات ناشی از جنگ تفکیک مصنوعی ایجاد کنند؛ چراکه پیامدهای تصمیمات امنیتی و نظامی دولتها باید در چارچوب مسئولیتهای بینالمللی آنها بررسی شود.
دستگاه دیپلماسی؛ از دفاع در برابر مطالبه غرامت تا مطالبه خسارت
بخشی در ادامه اظهارات خود تاکید کرد که پاسخ ایران نباید صرفاً به رد درخواست کشورهای عربی برای دریافت غرامت محدود بماند. دستگاه دیپلماسی، نهادهای حقوقی، مراکز مستندسازی خسارات جنگ و دستگاههای مسئول باید با تدوین پروندهای جامع، خسارات وارده به ایران و نقش کشورهای منطقه در فراهم کردن مقدمات تجاوز را ثبت و پیگیری کنند.
وی ادامه داد این پرونده میتواند شامل خسارات انسانی، تخریب زیرساختها، آسیب به مراکز اقتصادی و غیرنظامی، هزینههای بازسازی و مستندات استفاده از خاک و امکانات کشورهای منطقه برای عملیات علیه ایران باشد؛ بهگونهای که مطالبه غرامت از آمریکا و رژیم صهیونیستی، در کنار بررسی مسئولیت کشورهای همکار در تجاوز، به یک مسیر رسمی و مستمر تبدیل شود.
حسینی کارشناس مسائل حقوقی و استاد دانشگاه نیز تاکید میکند که کشورهای عربی اگر امروز در شورای امنیت از غرامت سخن میگویند، باید بدانند این مطالبه یکطرفه نخواهد ماند. نمیتوان در جنگ، امکانات در اختیار متجاوز قرار داد، در محاسبات نظامی او شریک شد و پس از مواجهه با پیامدهای جنگ، دست پیش گرفت و از قربانی مطالبه خسارت کرد.
با توجه به این اظهارات باید گفت که این بار، کشورهای عربی باید به جای آنکه صورتحساب جنگ را برای ایران بفرستند، درباره سهم خود در تجاوز پاسخ دهند؛ و ایران نیز باید مطالبه غرامت از میزبانان و همکاران متجاوز را از سطح موضعگیری سیاسی به یک پرونده جدی حقوقی و دیپلماتیک تبدیل کند.
دیدگاههای کاربران (۰)
هنوز هیچ دیدگاهی برای این خبر ثبت نشده است. اولین نظر را شما بنویسید!