ذهن‌تان را برای همیشه سرحال نگه دارید

به گزارش پایگاه خبری پیام قزوین پرس به نقل از گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ فرض کنید در حال یادگیری یک موضوع جدید هستید. مطلب را می‌خوانید، به توضیحات گوش می‌دهید و سعی می‌کنید نکات مهم را به خاطر بسپارید اما متوجه می‌شوید برای درک و پردازش اطلاعات، نسبت به گذشته به زمان بیشتری نیاز دارید. گاهی هم حفظ تمرکز روی یک موضوع برایتان دشوارتر می‌شود. این تغییرات می‌توانند دلایل مختلفی داشته باشند. مغز در طول زندگی دستخوش تغییر می‌شود و عواملی مانند التهاب، تغییرات عروقی، اختلالات خواب، برخی بیماری‌ها و حتی بعضی داروها می‌توانند بر عملکرد شناختی اثر بگذارند. اما آیا کاهش تمرکز و کندتر شدن پردازش اطلاعات بخشی اجتناب‌ناپذیر از روند زندگی است؟ یا می‌توان با شناخت عوامل مؤثر و اصلاح برخی عادت‌ها، به حفظ عملکرد مغز کمک کرد؟ برای پاسخ به این پرسش، ابتدا باید ببینیم چه عواملی می‌توانند توانایی مغز برای تمرکز و پردازش اطلاعات را تحت تأثیر قرار دهند

چه چیزهایی تمرکز ما را کاهش می‌دهند؟

برخی عوامل می‌توانند توانایی مغز برای حفظ تمرکز و پردازش اطلاعات را تحت تأثیر قرار دهند. این عوامل فقط به وضعیت خود مغز محدود نمی‌شوند و می‌توانند از سلامت عمومی بدن، داروهای مصرفی و حتی سبک زندگی ناشی شوند. برای مثال مشکلات زمینه‌ای مانند افسردگی و اختلالات خواب می‌توانند تمرکز را کاهش دهند. از طرفی برخی داروها می‌توانند باعث کند شدن پردازش ذهنی و کاهش شفافیت ذهن شوند. مصرف الکل نیز با مختل کردن خواب و عملکرد مغز، می‌تواند بر تمرکز اثر منفی بگذارد. علاوه بر این، قرار گرفتن مداوم در معرض حجم زیادی از اطلاعات و محرک‌های مختلف می‌تواند حفظ توجه را دشوارتر کند. در کنار این عوامل، خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و تغذیه مناسب از جمله مواردی هستند که می‌توانند به حفظ عملکرد شناختی و توانایی تمرکز کمک کنند.

چگونه می‌توان به حفظ تمرکز و عملکرد مغز کمک کرد؟

شناخت عواملی که می‌توانند تمرکز را کاهش دهند، تنها بخشی از ماجراست. بخش مهم‌تر این است که بدانیم برای حفظ عملکرد شناختی چه اقداماتی می‌توان انجام داد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مغز، برخلاف تصور رایج، توانایی سازگاری و ایجاد تغییرات جدید را در طول زندگی حفظ می‌کند. به همین دلیل بعضی عادت‌ها و فعالیت‌های روزمره می‌توانند به حفظ توانایی‌های شناختی کمک کنند.

پیشنهادات کلیدی نوروساینس برای تقویت تمرکز و توجه

یکی از این راهکارها، درگیر نگه داشتن مغز با فعالیت‌های ذهنی است. زمانی که فرد تلاش می‌کند با دقت روی یک موضوع تمرکز کند، اطلاعات جدید یاد بگیرد یا مسئله‌ای را حل کند، شبکه‌های مختلف مغزی فعال می‌شوند. مطالعه، یادگیری یک مهارت جدید، حل مسائل و انجام فعالیت‌هایی که نیازمند توجه و استدلال هستند، می‌توانند از این طریق به فعال ماندن توانایی‌های شناختی کمک کنند.البته فقط تمرین ذهنی کافی نیست. مغز برای عملکرد مناسب به یک بدن سالم نیز نیاز دارد. خواب یکی از مهم‌ترین عوامل در این زمینه است. در طول خواب، مغز فرصت پیدا می‌کند برخی فرایندهای ترمیمی و تنظیمی را انجام دهد و اطلاعاتی را که در طول روز دریافت کرده‌ایم، پردازش و تثبیت کند. به همین دلیل، داشتن خواب منظم و کافی می‌تواند نقش مهمی در توجه، حافظه و عملکرد ذهنی داشته باشد. فعالیت بدنی نیز بخش دیگری از این ماجراست. ورزش منظم می‌تواند به سلامت عروق و جریان خون مناسب کمک کند و از این طریق برای عملکرد مغز مفید باشد. برای بزرگسالان، دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته، مانند پیاده‌روی تند، یکی از توصیه‌های رایج برای حفظ سلامت عمومی است.در کنار فعالیت بدنی و خواب، تغذیه نیز اهمیت دارد. رژیم غذایی مدیترانه‌ای که بر مصرف سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، ماهی، مغزها و چربی‌های سالم تأکید دارد، با سلامت بهتر قلب و عروق ارتباط دارد و به همین دلیل می‌تواند بخشی از یک الگوی زندگی مناسب برای سلامت مغز باشد.

و در نهایت سلامت مغز چیزی نیست که فقط وقتی احساس کردیم تمرکزمان کم شده به فکرش بیفتیم. درست مثل بدن که نتیجه سبک زندگی ما را به‌مرور نشان می‌دهد، مغز هم از عادت‌های روزمره‌مان تأثیر می‌گیرد. ممکن است امروز فقط کمی دیرتر اسم یک نفر را به خاطر بیاوریم یا برای خواندن و فهمیدن یک مطلب، چند بار به یک جمله برگردیم؛ اما همین تغییرات کوچک می‌توانند یادآور این باشند که مغز هم، مثل هر بخش دیگری از بدن، به مراقبت مداوم نیاز دارد.